понедельник, 19 октября 2026 г.

Բնության ինքնազմայլանք

                                 Ք․ Երևան, 1926թ․հոկտեմբերի 19                                                                                                                                                         Լյուբա Քոթանջյան                                                                                                                                                                                                                                               Արևաշունչ,խորը աշուն է։                                                                                                             Ծառերը,թփերը,երկինքը,գետինը․․․․ ամբողջովին աշնանային հանդերձանքի մեջ են ։  Ամենալավ նկարիչն անգամ չի կարող վերարտադրել այն ինչ պարգևում է բնությունը ,այսքա՜ն գեղեցկություն,այսքա՜ն գունազարդության բազմազանություն․․․ծառեր կան ,որոնց, անգամ մեկ տերևի վրա մի քանի գույն է նշմարվում․․․․աննկարագրելի զմայլանք։Այս հիացմունքի արժանի զգացմունքը տեղափոխվում է մարդու ինքնքզգացողության մեջ ու ինքստինքյան մտածում ես բնությունն այս ամենին տոկալու համար ինչպիսի՞ դժվար ու տենչալի՝ձմեռ,գարուն, ամառ ժամանակահատված է անցել ու հասել վերջնակետին՝աշնանը։Մարդու կյանքն էլ նման է բնության այս չորս եղանակին ու չորս տարերքին՝կրակ,ջուր ,օդ, հող ։                                                                       Այս տարի շատ բարեբեր էր։Մարդիկ շնչում են բնությունով՝թթվածնով,բնությունը շնչում, ու հարատև է դառնում մարդկանցով։   Առանց մարդկանց բնությունը շատ օրինաչափ ու հարատև կդառնա ,չի՜ անհետանա։Մարդը առանց բնության՝ լինելությունը կկորցնի ։                                                Երբ երկինքը խաղաղ է,մարդիկ ուրախ են զվարթ,նրանց մնում է միայն արարել,ստեղծել այն ինչ օգտակար է և՜ բնությանը ,և՜մարդկությանը։ Միայն խաղաղ երկնքը  բարեբեր տարվա երաշխիք կդառնա ,արկեր ու ռումբեր չեն պայթի,օդն ու ջուրը իրենց համն ու հոտը կպահպանեն,մարդն էլ մարդ կմնա ․․․․                                                                                                          Աշունը իրեն բնավորությամբ հանդերձանքով շատ նմանվում է մարդու կյանքի մայրամուտին։           Արևի ջերմացնող ճառագայթները ակնթարթորեն խամրում են ,ցրտում ։Մեծահասակը բուռն ուրախ պահին, շատ հնարավոր է, կյանքի անցյալի որևէ հիշողության ներքո կտրուկ դադարեցնի ծիծաղը։Հասակ առած մարդը շուտ է նեղանում,չնայած ցույց չի տալիս,աշնանը արևը հանկարծակի անհետանում ու ամպերի մեծ կույտեր են հայտնվում․․․․                                                     Աշունը բերքառատություն է։Ծեր,հասակ առած մարդը համբերատար է,հանդուրժող,ավելի լռակյաց․․․Տարվա ամեն մի եղանակ մարդու տարիքն է ։Աշունը շատ տարբերվող է,այն մարդկանց մտախոհություն է պարգևում,բնությունը թելադրում է,չի՜ պարտադրում․․․․․Այն մարդը,ով օգտվում է բնության թելադրությունից անաղարտ է։                                                                                                       

                      


пятница, 8 мая 2026 г.

Ուշացած գարուն

    8 մայիսի 2026թ․                                                                                                                                                                     Լյուբա Քոթանջյան                                                                                                                       Այս տարի գարունն ուշացավ,խռովածի նման այցելեց ու արդեն քիչ է մնացել  հրաժեշտ կտա, բայց դեռ իրեն տարերքի մեջ չի մտել։Կյանքում էլ է այդպես,ուշանում ես,կորցնում ես այն ինչ պետք է գտնեիր ժամանակին։Միշտ ուժ ես գտնում քեզ սփոփելու,որ ամեն ինչ կանցնի ու կրկին ամեն ինչ լավ կլինի․աշխարհում կդադարեն պատերազմները,մարդկանց ստեղծագործ աշխատանքները՝կառույցները,շինությունները,տաճարները,արտադրական ձեռնարկությունները,հիվանդանոցները,ուսումնական հաստատությունները,արտերն ու անտառները,օվկիանոսները,ծովեր,գետերը,լճերը․․․․ զերծ կմնան ռումբների,քիմիական զենքի օգտագործումից ու գարունները ժամանակին կգան։                                                                                      Ավերել,անշեն դարձնել,կործանել ․․․․ պատերազմի անթաքույց <<շնորհը>>։                                     Երկիր մոլորակը իրեն նյութական պաշարներով ,բուսական,կենդանական աշխարհով շատ  հարուստ է ու մարդը հանգիստ կարող է ապահովել իր կենսամակարդակը ։   Ինչու՞պատերազմել․․․                                                                                                                                      Միշտ ,դարերից եկած սովորություն է՝հաստատված կանոն,որ պատերազմները առաջանում են հիմնականում ընչքաղցությունից;                                                                                                              Պատերազմն էլ ժամանկի տիրող հանդերձանքՆ ունի,նետ ու աղեղի,հրացանի ու գնդացրի դարն անցել է․․․․շատ է վտանգավոր,ո՛չ միայն շրջապատի այլև ամբողջ երկրագնդի համար։                      Զարմանալի է,բայց իրական է ,այդպիսի միջոցներով ձեռք բերված տարածքներում երկար ժամանակ բնակչություն չի կարող վերահաստատվել,քանի որ քիմիական զենք են օգտագործել։   Եթե այդ տարածքները,ընդարձակվեն ,ի՞նչ է սպասվում ,ինչպե՞ս են գոյատևելու,ջուրը աղտոտված,հողը անբերրի․․․                                                                                                                     Եզրակացնում եմ որ Նորվեգացի նկարիչ-էքսպրեսիոնիստ Էդվարդ Մունկը <<Ճիչ>>նկարների շարքով կարթնացներ ուշացած,հուսահատության եզրին կանգնած մարդկանց անհաղթահարելի,անզորության ճիչը․․․․ուշացած ՃԻՉԸ


           
























                                    

суббота, 28 февраля 2026 г.

Խաղաղություն

 28 փետրվար 2026թ․ ք․ Երևան                                                                                                                                                                            Լյուբա Քոթանջյան                                                                                                                                                                    Խաղաղություն                                                         Աշխարհը խառնաշփոթի մեջ է։ Պատերազմ է,ռումբեր են պայթում,ռումբեր են արձակվում այս ու այն երկրի վրա․․․․մարդիկ են մահանում,տարահանվում ու բնավեր դառնում․․․ Երկիր մոլորակը կորցնում է բերրի հողը քիմիական զենքերի օգտագործման արդյունքում,հողը մոխրանում է,անօգտագործելի է դառնում։                                                                      Նոր,զինատեսակները,զինամթերքները կործանում են երկիր մոլորակը,կանաչ մոլորակը,որն օր օրի կանաչով էր զարդարվում ,պատերազմի հետքերից հետո անօգտագործելի է դառնում։                 XXI-րդ դարում  մարդկության մտածելակերպը արտասովոր է,ինքն իրեն օգտակար չի ծառայում,վնասում  է ջուրը,օդը ,հողը․․․․․                                                                                             Անցյալ երկու հազարամյակներում եղած պատերազմները զավթողական են եղել,բայց հողը չեն  ապականել․․․․այժմ ուրիշ է․․․․ու՞ր է գնում մարդկությունը․․․․․                                                             Բոլոր երկրները զենք են արտադրում,մեկը մյուսին սպառնում,իրենց սպառազինությամբ ավերում ու ընչաքաղց են դառնում։Թվում է պատերազմի համար է մարդը աշխարհ եկել։                   Ո՛չ,Աստված ստեղծեց մարդուն,որպեսզի նա մշակի ու պահպանի հողը,որը մարդուն կերակրողն է  ։Ո՞վ է այս ավերածությունների պատասխանատուն։                                                          Մենք միշտ առաջին տեղում դնում ենք սերը,բայց կա մեկ բառ,որ առանց այդ ունենալու ոչինչ չես ունենա․․․․ԽԱՂԱՂՈՒԹՅՈՒՆ․․․․ամեն ինչ հնարավոր է գտնել այս մեկ հասկացողության մեջ։  Երբ մարդու մեջ բացակայում է խաղաղությունը ամեն ինչ փոշիանում է․կորցնում է խոսքի ուժը, հեղինակությունը,իմացությունն ու ինքնատիրապետումը։ Խաղաղությունը մարդուն տրված ամենամեծ պարգևն է ,այն ուժ զորություն,ապրելու ու արարելու հաղթաթուղթն է ամեն աշխարհ եկող մարդու համար։                                                                                                                                   Այսօր մարդկությունը կանգնած է շատ մեծ  մարտահրավերի՝սպառնալիքի առջև պատերազմ․․․․   Պատերազմ տեսած պետությունները երկար ժամանակ կրում են պատերազմի թողած դաժան հիշողություններն ու ավերածությունները ։   Յուրաքանչյուրի ներքին ձայնը պիտի ահազանգի․                                                                                                                                     

Գարուն է։Գարնանացանի ժամանակն է,ի՞նչ պատերազմ,հողի հետ կռիվ տալու ժամանակն է,այս է ապրելու պարզ ու միաժամանակ բարդ բանաձևը։Ուժեղ է այն պետությունը,որը ինքնուրույն կարող է կերակրել իր ժողովրդին։                                                                                        Սպառազինությամբ հպարտանալը փոքրհոգություն է,բոլոր մարդիկ հավասար իրավունքներ ունեն այս մոլորակի վրա ապրելու,ինչու՞ մտածել պատերազմի մասին․․․Բնությունը կխռովվի մարդկանցից,եթե ճիշտ չօգտագործեն հողը,օդն ու ջուրը․․                                                                             ․․Թո՛ղ կորչեն բոլոր պատերազմները,գարունները լինեն խաղաղ ու բարեբեր․․․




среда, 29 октября 2025 г.

                                                                                                                                                                                հոկտեմբերի 25, ք․Երևան 2025թ․    Լյուբա  Քոթանջյան                                                                                                                                 Մտահորիզոն                                                                                      Աշուն է։Գույնզգույն տերևները քամու տարուբերվող հոսանքից թափվում են ու քամին  իր թևին առած անկանոն շպրտում է այս ու այն կողմ,կամ մի տաքուկ անկյուն որոնելով կիտում է մի ծածուկ, քողարկված անկյուն․․․․Բնությունը իր գործն է անում,անսխալական,անկողմնակալ։         Բարեհաջող են այն մարդիկ ովքեր ուժ են գտնում արագ հաշտվողականություն ձեռք բերել ու համեմատելի լինել բնության երևույթների հետ,քանի որ բնությունը անաղարտ է ,չեղծված։   Որևէ գործընթացի վրա ազդեցության  ունենալու դեպքում նրանք միայն հաջողություն կունենան։ Երբ միտքը փոթորկում է․ բառեր,արտահայտություններ,հիշողություններ,ցավ պատճառող պատահմունք,խառնաշփոթ գործ ,ճակատագրական դիպվածներ,որոնք աղավաղել են ապագան․․․․կյանքը առաջ է շարժվում,ժամանակը կանգ չունի,մտքի քամիները ժամանակի հետ արթնանում են ու զգացնել տալիս,անընդհատ հիշեցնելով անցյալի վատ տպավորությունների հետքը հիշողության մեջ  ․․․․                                                                                                                              Ի՞նչ անել։                                                                                                                                       Օգնության ձեռք է մեկնում բնությունը՝ վերարծածել,գտնել ավելի լավ միտք ,հետագայի հնարավոր իրադարձությունները կանխատեսելու ու առաջընթացի ճշգրիտ ուղի գտնելու համար, կարողանալ բեռնաթափել բոլոր վատ ինքնազգացողություններից,հիշողություններից,դժվար է,շատ բարդ,․․․․այստեղ միտքը ողջախոհ պիտի գործի։ինչպես անձրևից հետո ամեն ինչ զարթոնք է ապրում,մարդու մոտ մտավոր վերածնունդն է այդ երևույթը՝    մաքրել մտահորիզոնը․․․․                    Մաքրված մտահորիզոնով օժտված մարդը միայն կարող է գործ ձեռնարկել՝սկսել ու օգտակար լինել։Կուտակված վատ մտքերը հեռացնելով մտքի հորիզոնից ազատ տեղ կբացվի լավ հիշողությունների համար,օգտակար գաղափարնեը նոր եռանդ ու խինդ կպարգևեն, աղբը թափված է ժամանակին։                                                                                                                                        Վատ մտքերի տարանջատման ամենամեծ բալասանը՝սպեղանին դասական երաժշտություն ունկնդրելն է։Բնության բոլոր երևույթները ներառված են դասական երաժշտության մեջ․ծովի մակընթացությունը,գետակի քչքչոցը,քամու ,բքի ոռնոցը,բողբոջի փթթոցը,ձմռան փոթորիկը,անձրևի ձայնը,կարկուտի խշշոցը,բնության մեջ ապրող բոլոր թռչունների և կենդանիների ձայները․․․․․Լսելով երաժշտություն,ուղեղը մտածում է գտնի թաքնված ելևէջների գաղտնիքը։Մարդու մոտ նոր միտք է ձևավորվում, մոռանում է իրեն նեղացնողին,տրամադրությունը փոխվում է,թեթևացած,բեռնաթափված,նորացված է զգում իրեն,վատ չի տրամադրվում ,չի ստում ու առողջ ապրելակերպ է վարում

суббота, 16 октября 2021 г.

Այսօրվա խնդիրը հոկտեմբերի 16,ք․Երևան 2021թ․

Այօրվա խնդիրը ամենօրյա է։Բարդ է ,թվացյալ անլուծելի։Արդեն երեք տարի շարունակ խնդիրը կա, լուծումների տարբերակները կան ,բայց օրեցօր ավելի  հրատապ է դառնում ահազանգ հիշեցնող հետևանքները ու շուտափույթ լուծումներ պահանջում ։                                                               Վիրուսը մխրճվել է ամենուր,մթնոլորտում է,գետնի վրա,ջրերում։                                                        Մարդը մեծ պատասխանատուն է այս ամենի։Աղտոտվում է միջավայրը՝մարդն է մեղավոր։Բնակարանը կմաքրի,կարգի կբերի,ամեն ինչ տան մեջ կատարյալ է,կլողանա դուրս կգա տանից ու փողոց կնետի սիգարետի դատարկ տուփը,մեկ ուրիշը երեխային պարտեզից տուն բերելիս կարկանդակի թուղթը կստիպի փոքրիկին գցել մայթի թփերի մեջ,ի՞նչ կա որ։Հաջորդ առավոտյան մեքենաների անիվների տակ այդ թափած աղբը փոշի է դառնում,մի փոքր քամի ու տարածվում ամենուր։Ի՞նչ է նշանակում մի քանի մեքենա ունենալ՝արդյունքում օդը աղտոտվում է։Այս վիրուսը կվերանա այն ժամանակ,երբ մարդը վերափոխվի,սրտացավ դառնա բնության ,շրջապատի ծառերի,թփերի,ծաղիկների նկատմամբ։Միայն ծառ տնկելով գործը ավատած պետք չէ համարել,անընդհատ հարկավոր է խնամք տանել՝ջրել,փխրացնել։Այս ամառ շատ շոգ էր,մայթերի շատ ծառեր ջուր էին ուզում ամեն օր։Շատ նորատունկ ծառեր չդիմացան՝չորացան։Գրենլանդական սառցադաշտերը հալվում են,քամին իրեն հետ միլիարդավոր տարիների,անդրջրհեղեղյան ժամանակշրջանի բրածո մնացորդներն է երկիր մոլորակի վրա սփռում,որն էլ վիրուսի պահպանմանման համար բազիս է դառնում,քանի որ այն նստում է բուսականության վրա,վարակում է բաց ջրային տարածությունները,հողի վերին շերտը։Մարդը ամեն օր առնչվում է այս խնդրին ու վիրուսը ներգործում է բանջարեղենի,ջրի,մրգի,կաթի,մսի․․․․Այս խնդիրը պահանջում է աչալուրջ մոտեցում։Վիրուսին կհաղթի մաքուր օդը։Հարկավոր է ամեն մարդ անշահախնդիր կերպով լծվի կանաչապատման,ծառատնկման,շրջապատի մաքրության գործին։Մաքուր փողոցներ,բարեկարգ մայթեր,ծառեր,ծաղիկներ,անսահման հոգատարություն ու վիրուսը կոչնչանա։Եթե ուշացնենք՝այս մտահոգությունը չիրագործենք,թթվածնի քաղց կունենանք,ակնհայտ երևացող փաստ է։Առողջություն բոլորին։                                                                   

воскресенье, 20 июня 2021 г.

Ընտրություններ

 

                                                         

Վաղը ընտրություններ  են։Աններդաշնակ,խառնիխուռն,շփոթ ու իրարանցում է Հայոց լեռնաստանում։Քսանվեց ուժեր՝կուսակցություններ,որոնք ձգտում են անսահմանության իրենց գաղափարներով ,տեսակետներով,ելակետներով,տեսություններով ու դատողություններով։Այս ամենը տրամաբանական-վերացական հիացմունքայնություն է ի հակադրություն դրանց գործնական կիրառության եթե չկա միասնականություն,համըմդհանուր գաղափար, մեկը մյուսի ասածը ըմբռնելու,հանդուրժելու և տեսականից գործնականին վերածելու ստույգ քայլեր։

Քաոսից դուրս գալու ամենադյուրին տարբերակը՝ անխտիր, բոլոր կուսակցությունները առաջնորդող չորս հինգ թեկնածուների պարտադիր ներկայությունն է կառավարությունում և խորհրդարանում,նրանք բոլորը արժանի են պետականաշինությանը,ունեն մտքի ու գործի մեծ ուղղվածություն,որն էլ չպետք է անտեսել,անկախ ընտրությունների արդյունքից։

   Կլուծվեն ամենադժվար խնդիրները եթե մաքրվի տեղեկատվական դաշտը։Ամեն մի տեղեկատվություն պետք է ճշգրիտ լինի,հակառակ դեպքում մեծ տուգանքներ սահմանել։Ամեն մի բնագավառում կազմակերպվածությունն ու վերահսկողությունը,այո՛ վերահսկողությունը․․․․թողնում են բանը բանից անցնում է հետո ասում են ինչու՞ այսպես եղավ, գողացան,թալանեցին․․․․․, չթողնեի՛ր,վերահսկեի՛ր․․․․այս խնդիրը ամենաառաջնայինն է,ստեղծել վերահսկող կոմիտեներ ամեն ոլորտում։

  Յուրաքանչյուր անձ դուրս շպրտի իր ներսից ատելությունը,նախանձն ու չարությունը,այս ներսի պայքարն է, որին հաղթել է պետք։

Խաղաղություն բոլորին։ԱռաջԱստված։

19 հունիսի 2021թ․ Լյուբա Քոթանջյան

понедельник, 12 октября 2020 г.

Երկիր մոլորակի ճիչը




                 Պատերազմներ․․․             
                                                          Լյուբա Քոթանջյան   ք․Երևան,  12 հոկտեմբերի 2020թվական
Արդի քաղաքակրթության աստիճանը,որ բնորոշվում է առավել զարգացած երկրների մակարդակով XXI-րդ դարում պատերազմը -գեհենի՝,դժոխքի է վերածել։Ժամանակակից զինտեխնիկան ավերում է մոլորակի կանաչ տարածքները,այրում ու փոշիացնում է հողը։
   Այո՛,այն հողը որով պիտի սնվի,ապրի ու արարի ողջ մոլորակի բնակչությունը, բայց ինչի՞ն ենք ականատեսը դառնում։
  Մոլորակի ճիչը ո՛չ մեկին հասու չէ։
  Հարստանալու,բռնազավթելու,տիրանալու մոլուցքը այնքան գայթակղիչ է ու կործանարար,որ արդյունքը անմեղ մարդկանց զոհվելն է,հաշմանդամ դառնալը,իրենց հոգու խորքում վրեժի  ցասում պահելը,զավակների անդառնալի կորուստները, բնավեր դարձած  մարդիկ․․․ո՞վ է այս ամենի պատասխանատուն․․․Մինչև օրս օդում մնացած հարց․․․
   Մոլորակը ճչում է--
Անտարբերություն է լսող չկա-Ցավալի է,բայց իրական է․․․
Ինչու՞ ձգտել ուրիշինը տիրանալ,երբ ունես քոնը և շատ ավելի բավարար է քան պատկերացնելը
  Ինչու՞ այրել հողը,մարդկությանը մատնել սովի ուզրկանքների,թույլ չտալ վարելու, ցանելու, կառուցելու, շենացնելու ու բարեկեցիկ կյանքով ապրելու․․․
          Սիրիան,Իրաքը,Լիբիան,Լիբանանը,Արցախը․
Մորորակի ողջ մարդկությունը միահամուռ ջանքեր պետք է գործադրի ու,Ո՛չ ասի պատերազմին ու կամայականություններին․․․
․Մոլորակը անտեր չէ․․․
                                  

воскресенье, 14 июня 2020 г.

Մենություն


                    
       
                                                                                    Լյուբա Քոթանջյան
                                                                                  ք․ Երևան ,14 հունիսի  2020թ․

 Հնչյունները թևածում էին օդում,մի պահ ասես կանգ առան,կախված մնացին ու լսվեց շշնջյուն
  —Մենա՞կ ես։
—      Հնչյուններն են ինձ հետ․․․
  Նոտաների արտածումը կտրեց իրական կյանքի գոյությունը և միաձուլվեց ծնված մեղեդու ելևէջների հետ ու տարավ ունկնդրին այնտեղ որտեղից ծնվել էր։ Որքանո՞վ ներթափանցեց,այն որքա՞ն պիտի հարատևեր․․․ժամանակը միայն կպարզաբաներ։
  Բնության բոլոր երևույթները արտածվել են երաժշտությամբ ․ծովը՝ալեկոծված, խաղաղ,լուսընկա․․․փոթորիկներ,մրրիկներ, քամին՝ փոշառատ ուժեղ ու կործանարար․․․ու բնությունը ողջ էությամբ ,տեսանելի և անտեսանելի իրողությամբ երաժշտության հնչյունների արտապատկեր է։
   Ամեն բացվող օր մարդուն պարգևում է ապրելու գաղափար,ոմանք շատ դժվար կացության մեջ են ընկնում,ընկճվում,տրտմում։Անհաջողություններ մեկը մյուսից հետո,ի՞նչ անել,այստեղ օգնության է գալիս երաժշտությունը։Այդ պահին ըմբոշխնած մեղեդին ուղեփակոցի նման  մխրճվում է ինքնագիտակցության մեջ,խլում օրվա հոգսը,մտածմունքը,ամեն ինչ վերածվում է ճախրանքի ու հոգսաթափ անում տխուր մտքերը,օրվա անց ու դարձը մոռացվում է և՛ լավը ,և՛ վատը։
  Երաժշտությունը՝իրեն բովանդակությամբ կտրում է ունկնդրի մտքի բոլոր թելերը,դարձնում է նրան  ստեղծագործողի մտքի ուղեկիցը։ Մեղեդին՝,եթե բառեր կան անընդհատ գիտակցության մեջ է մնում անգամ երբ դադարում է հնչեղությունը։
  Հոգսաթափ վիճակ է ստեղծվում,այն շարունակվում է այնքան ժամանակ որքան ընկալումը արդիական է ու տպավորիչ,հնարավոր է անգամ քնած ժամանակ չդադարի ներգործել։   Երաժշտությունը մաքրում է մարդու հոգին, ֆիզիկական ուժ է տալիս,առողջացնում է։
Անընդմեջ երաժշտություն լսող մարդը երբեք չի վիճում,վատ իրավիճակներում արագ կողմնորոշվում ու հեռանում է այդ միջավայրից,վիրավորական,անհարգի տհաճ խոսքեր արտասանել անկարող է,որովհետև միտքը զբաղված է մաքրեմաքուր երաժշտական հնչյուններով,բարությամբ,լավատեսությամբ,միայն լավ մտքերով ու հույզերով,ու ամեն վատ բան շրջանցում է աննկատ,այն խորթ է իրեն։Խաղաղություն և առողջություն բոլորին․․․Ամեն





четверг, 21 мая 2020 г.

Խաչբառ






















 Հորիզոնական
1.       ՈՒրիշների գործերի մեջ մտնել՝խառնվել,չեզոք չմնալ,հեռու չկանգնել,իբրև միջնորդ հանդես գալ։
2.       Խրախուսիչ դիրք բռնել,վերաբերմունքով հավանություն՝հաճություն արտահայտել,մեկին գովել,գործունեությունը լավ համարելով։
3.       Բարդ,հասկանալու համար դժվարին,խրթին։
4.       Պատմականորեն հաստատված կարգ,օրենքի ուժ ստացած սովորություն։
5.       Վայելուչ, բարեկիրթ,իր պատիվը ճանաչող, պատվի թելադրանքով գործող,հավատարիմ,արդար անկեղծ, շիտակ։
6.       Մի շարվածքից բազմացրած գրքի ամբողջ տպաքանակ։
ՈՒղղահայաց
1.       Ընտրովի անձ,որին հանձնվում է հասարակության որևէ հաստատության տեսչական,հաճախ նաև վարչական հսկողությունը։
7․ Հիմնական ռեսուսները ներկայացնող դրամական կամ նյութական միջոցների ամբողջություն։
      8․Մարզական խաղի ժամանակ թևճակով այն ցանցի վրայով մի կողմից մյուսն են նետում։
      9․Որևէ գործի կատարումը ստանձնել,ուշադրության՝զբաղմունքի առարկա դարձնել,ժամանկը  
       Նվիրել մի գործի

суббота, 25 апреля 2020 г.

Ո'չ ճակատագրից պետք չէ դժգոհել


Ո'չ ճակատագրից պետք չէ դժգոհել:
Այն չի բողոքում, չի ըմբոստանում, անմնացորդ քոնն է, հլու հնազանդ ու անբաժան: Նա ոչինչ չի պահանջում քեզանից, անտարակույս, որքան էլ նեղացնես, դժգոհես, միևնույնն է այն քո լծակն է, որն ունի հենման կետ. այդ դու ես:
Բնականաբար, երբ հենման կետը պարարտ միջավայրում չի այն կարող է խաթարել լծակի համընթաց շարժումը ու պատահել անսպասելին:
Կրկին դժգոհել պետք չէ , դարձյալ մեղքը քո մեջ փնտրիր ու ելքը կգտնես, այլապես կքայլես ընդեմ ճակտագրի և բազում փորձությունների կենթարկվես:
Մեղավորությունն ու մեղքի զգացումը ամենամեծ պատժի ինքնազգացողություններն են, սրանք տարանջտում են սեփական եսը ու տալիս իրականության ճժգրիտ նկարագիրը:
Այսօր իրականությունը վերացական, աբստրակտ, տեսք է ստացել, նրա ընդհանրական հասկացությունը կորցրել է իր համակարգված ամբողջականությունը սուտն ու կեղծիքը իրենց բոլոր կողմերով ավելի համակարգված ու գերիշխող են....
"Չէ, դժգոհել պետք չէ, ամեն ոք իրեն է խաբում,- խորհում էր ներքին ձայնը, ունայնություն ունայնության'':
Բազմաբնույթ է մարդկային բնությունը, պատահում է, որ այն մոռանում է ճակատագրի հորդորը, մոռանում ամեն ինչ, բնության նման փոթորկում, ալեկոծում, շանթահարում, անձրևում, ավերում այն ամենը ինչ ստեղծել է մինչ այդ, առանց հետ նայելու, ամպագոռգոռ աղմուկից սթափվում ու կրկին բախվում ունայնության...


среда, 15 января 2020 г.

Մտքի թռիչքը


14 հունվարի 2020 թվական,ք․Երևան                                                                          Լյուբա Քոթանջյան

Մտածում ենք ու խոսում,խոսում ենք հետո․ մտածում։Առօրյա կյանքում յուրաքանչյուրիս հետ պատահում է,բայց տարբեր մարդիկ այն ընդունում են յուրովի,ոմանք վիրավորվում են,ոմանք արհամարում են ու շարունակում ապրել այնպես ինչպես իրենց հարմար է, առանց հետ նայելու թե ի՞նչ հետևանք թողեց անմիջական ու անմտածված արտահայտված խոսքը դիմացինի համար։
Դրական է մտածածին արտահայտությունը,որն ունի հաղթական ուժ,բազում խնդիրների լուծման ու նորանոր գաղափարների արտածման ու կյանքի կոչելու,վեր հառնելու ու արժանավայել ապրելու համար։Դրա համար կա սովորական մի մտահղացում,այն է լռությունը,այո՛եթե չես կարող օգտակար լինել, որևէ լավ խոսք ասել անհրաժեշտ է լռել։Եթե ամեն ոք ունենա այդ լռության բանալին,օգտագործի միան լավ մտքերի ,գործերի ու դատողությունների համար ու անտեղի բերանը չբացի ուրիշին չվիրավորի։Այս իրողության մեջ միայն լավ գործեր կծնվեն։
Մեր իրականության մեջ հասարակությունը տարանջատված է։Աշխատասեր, առաքինի,լավ մարդիկ անհիմն,ստահոտ լուրերի տարածման պատճառով միանգամից թիրախավորվում են ու դառնում են տգետների ծաղրի առարկան։ Այդ մարդիկ ամեն օրվա իրեց հացը վաստակում են ուրիշներին պատվազրկելու իրենց հաջող փորձի միջոցով,նույնիսկ թանկարժեք պարգևներ են ստանում ու իրենց պահվածքով հպարտանում են, ցավալի է,բայց իրականություն է։
Հասարակության մեջ ձևավորվել է մի խավ-պահանջատիրական։ Բարեգործությունները,նվիրատվությունները,միջոցառումները,օգնությունները․․․․պահանջատերերինն են,բայց ով որ դրա կարիքը ունի ամոթից ձայն չի հանում,կամ շատ մեծ դժվարությամբ է ստանում։ Աշխատող,արարող,բարի գործեր կատարող մարդիկ չեն երևում,նրանք զբաղված են իրենց աստվածահաճո գործերով։ Երանելի են այն մարդիկ ,ովքեր ոչ մի վատ բան չեն տեսնում։Մեղավոր մարդը պարտավոր է իր մեղքը ինքը տանի,ինքն իրեն դատի ու դարձի ճանապարհ գտնի։ Հասարակության տարանջատումը կվերանա ու կառողջանա,եթե մարդկիկ առաջնորդվեն Աստծո 10 պատվիրաններով,ուրիշ ելք չկա։ Ամեն

вторник, 24 декабря 2019 г.

նոր տարվա տոներին ընդառաջ


 24 տեկտեմբերի,2019 թվական,ք․ Երևան                       

Լյուբա Քոթանջյան 


  Օրը արևոտ է, երկինքը պայծառ։ Արևի կենարար շողերի էներգիան ինքնաբերաբար փոխանցվում է կենդանի էակների մեջ, յուրաքանչյուրին յուրովի։ Ո՛վ որչափ  է ի զորու  ընդունելու աստվածային այդ  պարգևն ու զորանալու։
    Այս բարդ կեցությունը խորհելու առիթ է հանդիսանում․․․ինչու՞
 Մարդը ընդունեց էներգիան ու օգտագործեց բարի նպատակների համար,աշխատեց,արարեց,բարիքներ ստեղծեց,ամենակարևորը՝ վատ խոսքեր չարտաբերեց։  Սրանք դրական լիցքերն են։Փորձել գտնել այդպիսի մարդկանց․․․
Մարդը օգտագործեց էներգիան վատ խոսքեր արտահայտելու,սուտ խոսելու,զրպարտելու,թերի կատարված աշխատանքի վրա,անօգուտ աշատանքի վրա ու չըմբռնեց որ ստացած անգին պարգևը վերածվեց բացասականի․․․․․
    Եթե բոլոր մարդիկ զգուշավոր լինեն ամեն ինչում և՛ խոսքի,և՛ գործի մեջ ապա այս վանող,իրարից հեռացող իրավիճակը կհարթվի։
  Այսօր խոսքի ուժը կորցրել է իր տիտղոսը։Եթե վատ խոսքից մարդը պիտի ամաչի,վատ զգա արդարություն պահանջի լռում է,օրենքի ուժը ակնհայտ չէ, սովորություն է դարձել մեկը մյուսին վիրավորելն,ու բոլորն են այս դաշտում։
  Գործում է ու ակնհայտ երևում է, մեղավոր մարդիկ ավելի շուտ են բարձրաձայնում, օր առաջ աղմուկ աղաղակ բարձրացնում,առանց մարդու մեղավորության աստիճանը ստույգ լուսաբանելու անունն ու արժանապատվությունը մրոտում,ստորացնում։ Բոլորը դատավորների դերում են։Այս ամենի արդյունքում  ամեն ինչ մնում է թերի ,անըմբռնելի,չես տարբերում մեղավոն ու անմեղը․․․․ Խառնաշփոթ․․․
  Ու՞ր ենք գնում ,ինչի՞ ենք հասնելու ։
Լավ կլինի բոլորս խոսելուց առաջ մտածենք,ի՞նչ ասացինք,ինչու՞վիրարորեցինք,
Ամենաթանկ կարողությունը ՝ՄԱՐԴ մնալն է 
Եկե՛ք ազգովի Մարդ մնանք,թո՛ղ ամեն ոք իրեն գործած մեղքի համար պատասխան տա։Ամուր ու անառիկ պահեենք մեր աստվածային , դրախտային երկիրը,իրեն բարիքներով։Դրական էներգիան անսպառ պահենք,վատ խոսքերից,մտքերից հեռու՜ -հեռու՜․․․․․․․ 

суббота, 8 декабря 2018 г.

Կորցրած դեմքեր


                                                                                                      8․12․2018 ք․ Երևան
                                                                                                      Լյուբա Քոթանջյան

            Դեկտեմբերյան արևոտ երկինք, արևի ճաառագայթներից հորդող բացառիկ էներգիան նորովի ապրելու դրսևորում է թելադրում, ցրում է  մտահոգություններն ու դժվարությունները որոնք առաջնում են բացվող օրվա հետ ու հանգիստ լուծում գտնում։
            Ավա՜ղ մի հարց միշտ մնում է անորոշ ու ապակողմնորոշված,զարմանալի է ,բայց իրական է։  Հանդիպում ես մարդուն ու ընկնում ես տարակուսանքի մեջ,արդյո՞ք ի՛նքն է,զարմացած ու քարացած հայացքով նայում ես դեմքին , ուզում ես դեմքը գտնել, մոլորվում ես, մտազբաղվածությունը չի թողնում պատասխանել այն հարցին որը քեզ է ուղղված ու դեռ դեմքի վրա դեմք ես ման գալիս։
 Ինչու՞,ինչի՞ համար,օգու՛տը․
Դիմակ կրողը վատ չի զգում,բայց մեղք է գործում,ուզում ես ապացուցել, նա արագ հեռանում է ։
            Թեկուզ շատ դառը ճշմարտությունը հազար անգամ լավ է ականջ շոյող գովաբանություններից։Ճշմարտության մեջ չկա երկմտություն, անորոշություն, ամեն ինչ արդարացիորեն է ներկայացվում և այս ամենը թելադրում է դիմացինին առողջ միտք ու եզրահանգումներ անել;
Թերի, անպատասխանատու, սուտ տեղեկատվությունը կարող է մարդուն նվաստացնել ու նա չի գտնի իր տեղը հասարակության մեջ։Երբեմն ցավալի ավարտ է ունենում;Մի՛ խաբիր ու մի՛ թաքցրու իրականությունը,որի արդյունքում կյանքը լուսավոր կդառնա ու բոլոր անլուծելի խնդիրները կլուծվեն։
            Դիմակի հետ ես խոսում -չկա կարոտ,թախիծ,զգացմունք,հավատ,ամոթ-բնաջնջված իրականության անսպառ դրսևորում է։
 Երանելի է կյանքը տեսնել այնպես՝ ինչպե՛ս կա,առանց դիմակների,ըմբռնել, այն ի՛նչ երևակայական չէ, իրական է;
 Ու մի օր էլ տեսնում ես,որ դու ո՛չ մի անգամ դիմակ չես կրել,ապրել ես ինքդ քեզ քննադատելով ու քո մեջ սխալներ ման գալով ու դրանք ուղղելով,այնուհետև հասկանում  ես, որ կողքիդ ո՛չ ոք չկա,որովհետև նրանք դիմակով են իսկ դու առանց դիմակ։

четверг, 8 ноября 2018 г.

                                                Աշնանային
Աշնան վերջն է;Արևը գորշ ամպերից անկարող է շողեր սփռել համատարած մթնդած երկնքից։ Ասես, այս նման է այն մարդկանց,որոնք համատարած կեղծիքի,ստի, անարդարության մեջ արդարության շողեր են ուզում արձակել;
  Արդարություն գտնելը անչափ դժվար է։Մարդկային նախանձը աշնան գորշ ամպի նման փակում է լույսի ճամփան, թողնելով տգիտությանը առաջ գնալ,այն մտածել,հետևություն անել չգիտի ։
 Իրականությունը պահանջում է ամեն ոք իրեն արած գործերի համար պատասխանատվության զգացում,խոստովանություն,մեղքերի քավություն։<<Ասես բոլորը անմեղ են>>աշնան գորշ ամպերի նման։Բոլորը <<լիդերներ են>>։
 Զիջողականության բացակայությունը ժամանակակից մարդուն դարձրել է ինքնահավան։
              Առողջ է,առաջնային է,ժամանակակից է այն հասարակությունը,որտեղ մարդկանց զբաղվածությունը բարձր մակարդակի վրա է։
Այսինքն ամեն ոք պետք է գիտակցի․ ի՞նչ պետք է անի,որ իրեն օգտակար գործողության գործակիցը  բարձր լինի,արդյունավետ լինի իրեն շրջապատին և իր երկրին ու ողջ մարդկությանը։
  Ակնհայտ երևում է․լավ գաղափարերը շուտ են մահանում։ Վատը աղմկահարույց է,ավելի կրկնվող,վերլուծվող, արդարացում պահանջող(մի վատ բան ասա ումի կողմ կանգնի)մարդկանց ողջ բազմության համար թեժ ՛՛ասեկոսե՛՛ կդառնա,անհեթեթությունը թև առած թռչում է ու տարածվում, պարապ մարդկանց բան ու գործ ստեղծում։
Սրան-նրան վատաբաներու փոխարեն յուրաքանչյուր ոք պարտավոր է իր առօրյան քննի -ո՞րտեղ սխալվեց, ու՞մ նեղացրեց,ու՞մ օգտակար եղավ․․․
Կա այսպիսի ցավոտ իրականութիուն․ամբողջ կյանքում մեղք գործած չլինես,զերծ անբարո կյանքից,ստից , կեղծիքից ու մեկ էլ գտնում են ,որ դու աշխարհի ամենաչար ու վատ մարդն ես։Անչափ անարդար է ։
  Մարդու ամենավեհ հատկանիշը արդար լինելն է,ինքն իրեն դատելը,ամեն արարքի մեջ պատասխանատվության զգացումի պահանջ ունենալն է ,այդ ժամանակ չեն լինի ո՛չ դատարաններ,ո՛չ դատավորներ։Դժվար չէ՛․պարզապես նորընրիր պաշտոնյան
 իրեն պաշտոն ստաձնելուց առաջ, պարտավորություն վերցնի մի քանի տասնյակ անապահով ընտանիքների գործազրկության հարցի լուծում։Հասարակության ամբողջական զբաղվածությունը կլուծի ամենաբարդ խնդիրներ․․-առողջապահություն, կրթություն,արվեստ․․․


пятница, 19 октября 2018 г.

Արևոտ աշուն

                                Արևոտ աշուն                                     19 հոկտեմբեր 2018թվական
                                                                                                            Լյուբա Քոթանջյան
                                                                                                                     
                                                                                                                         

Աշնան կեսն անցավ բայց օրերը տաք  են ու արևոտ;Ասես աշունը մոռացել է իր հանդերձանքը կրելու պարտականությունը։ Աշնան արևը յուրօրինակ պոտենցյալ էներգիա է պարգևում մարդկանց։

․․
 Երանելի է ,որ գոնե այս աստվածային լույսը չի վաճառվում,ավելի ստույգ մարդը անկարող է այն գնել կամ  վաճառել ․․․  այլապես


 Բնությունը՝  պահել անաղարտ-- աստվածահաճո գործ է։
Մարդը ինքնամոռաց, անխնա վնասում են բնությունը, առանց հետ նայելու․․
  Մի օր մարդ արարածը կհասկանա,որ ի՞նչ էլ ստեղծի,ի՞նչ էլ հայտնագործի,ի՞նչ էլ կառուցի․․․ կատարյալն ու անփոխարինելին բնության ստեղծածն է Աստծո շնորհը։

четверг, 16 февраля 2017 г.

  17 փտրվարի 2017թ․               Ձմեռային լուսաբաց                                       Լյուբա Քոթանջյան
     Եվ լույս եղավ     -  Ամենամեծ աստվածային պարգևը մարդուն;
Ձմեռը ձյունեց, փոթորկեց,սառը շունչ հաղորդեց ու այսօր բոլորովին այլ տեսք ունի , անսպասելի արև ծագեց,չոր ցուրտը, մաքուր-մաքուր օդը լիաթոք շնչելու կատարյալ հաճելի զգացողություն է ներշնչում ու զգացնում վայելքը  ձմեռայն լուսաբացի ; Աննկարագրելի է այսքան պարզկա մաքուր ու անարատ ցուրտը զգալ ապրել ու տենչալ; Ամենուր մաքրություն է ճերմակ ու պսպղուն, չկա հալոցք,ցեխ ու աղտ;
  Այսքան անարատ մաքրության մեջ չարժե մտահօգվել, անհեթեթ դատողություններ անել,անհրաժեշտ է լավ գաղափարներով զինվել,գտնել այն բանալին ,որը  կբացի այն դուռը որին դու արժանի ես, որը դու նվաճել ես արդարությամբ,խոհեմությամբ ու մեծ համբերությամբ; Եթե չգտնես մի՛ մտահոգվի՛ր,ուրիշ մեկը որ գտել է քո բանալին ոչինչ անել չի կարող, ընդամենը մեղքի ամենամեծ բաժինը ուսերին առած երբեք  չի  զգա  ծանրության ուժը իր գործած մեղքի ու փոթորկոտ ձմռան նման ձյունը այս ու այն կողմ կքշի, այս ու այն անկյունը կլցնի,ծառերի ճյուղերից եղյամը կխլի ու դարձյալ մի քունջ ու պուջախ կլցնի, կդիզի, կկոլոնի ու հանգիստ բավարարված կզգա․․․
  Մերկացած ծառերը, փողոցներն ու մայթերը  փոթորիկի արարմունքի լուռ վկան են;
     Ունայնություն-ունայնությանց
  

понедельник, 16 января 2017 г.

                                                                                                                     

                                                                 Խստաշունչ ձմեռ
Լյուբա Քոթանջյան                
16 հունվար 2017
 Ո՛չ, մի  վախեցիր ցրտից, ցուրտը մաքրում է օդը, թարմացնում ու նոր էներգիայի լիցքեր է հա-   ղորդում ; Ցրտից սարսուռ ապրող մարմնիդ, պաշտպանում է բակտերիաներից ու չի թողնում ներգործել , ազդել ու սպառել այն էներգիան որը անարատ ու զտված տարրերից է բաղկացած
     Լավ է երբ ընկերանում ես ցրտի հետ,այն քեզ չի նեղացնում այնպիսին է ինչպիսին տեսնում ես , մաքրեմաքուր ձյունե-եղյամա հագուստով ու անարատ;
  Չի խաբում, դիմակ չի հագնում, հանդերձանքը պարզ է մաքուր ու իրեն հարիր,չի բողոքում, միշտ բավարարված ու գոհ է ամեն ինչում․․
    Տարվա ամեն մի եղանակ ունի իր յուրահատուկ առանձնահատկությունը; Այս պարագայոմ
ձմեռը ավելի հաստատակամ է,խիստ է ու պահանջկոտ, ամեն ինչ ճիշտ ժամանակին է համա-պատասխանում․․․․իդեալական է․ երբ ամեն ինչ ժամանակի հետ զուգահեռ  է ընթանում ․․․
 Այս միտքը հրաշքներ է գործում ;
   Ժամանակից առաջ ընկած մարդիկ  կորցնում են այն ստեղծագործական մեծ ավյունը որ կարող էին ունենալ ժամանակի հետ զուգահեռ քայլելիս;
Այսպես․ եթե մարդը  վաղ տարիքում ունենում է ամեն ինչ, այսինքն նյութապես ապահովված է, աշխատանք ունի, լավ հագուստ ունի, ամեն- ամեն ինչ ունի․․․մի բառով էլ ոչ մի մտածմունք
չունի․․․ինչի՞ է նման , միգուցե վարար գետի, իր ճանապարհին սրբել տանելով ամեն ինչ ճանապարհ է բացում իր համար  ու ․․․․մի օր ցամաքում է․․․ Այս բնության առանձնահատկու-
թյունը գարունն է ամփոփում ու հստակ տարբերվում է ցրտաշունչ օրեր նվիրող ձմռանից;
    Երբ մարդը ապրում է ներդաշնակ բնության հետ, նա ամենահարուստ,ամենաարժանի ու անգերազանցելի մարդն է մեր մոլորակի